Biliyor musunuz, çoğu insan parayı yönetmeye karar verdiğinde doğrudan bir bütçe yapmaya girişir. Ama bu noktada inanılmaz büyük bir hataya düşüyorlar! Oysa ki bütçeleme yapmadan önce atılması gereken, belkemiği niteliğinde bir adım var: finansal hedefler belirlemek. Ne istediğinizi netleştirmeden sadece harcamaları kısmaya çalışmak, motorsuz bir arabayı itmeye benziyor. Yorulursunuz, motivasyonunuz düşer ve genellikle vazgeçersiniz.
Peki, gerçekten işe yarayan, sizi başarıya ulaştıran o sihirli metot ne? Gelin, birlikte keşfedelim.
Bütçe Planlamasından Önce Hedef Koymak Neden Bu Kadar Önemli?
Çoğu zaman insanlar bütçe yapmaya başlıyor ama bir türlü sürdüremiyor, neden mi? Çünkü neyi başarmak istediklerini, neye ulaşmak istediklerini baştan netleştiremiyorlar. Elbette, para yönetimini öğrenmek önemli. Ama bu sadece bir araç, değil mi? Amaç ne? İşte o amaç, bütçenizi her ay istikrarlı bir şekilde uygulamanızı sağlayacak en büyük yakıt.
Düşünsenize, bazı insanlar bu metot sayesinde karavan alabiliyor, yepyeni bir kariyere adım atabiliyor ya da hayallerindeki o muhteşem tatillere çıkabiliyorlar. Kulağa hoş geliyor, değil mi?
İşte O Sihirli Metot: 5 Yıllık İstekler Listesi
Şimdi hazırsanız, bir kağıt ve kalem alın. Ortasından dümdüz bir çizgi çekin. Sol tarafına, önümüzdeki 5 yıl içinde başarmak istediğiniz 25 şeyi sıralayın. Hiçbir sıraya koymadan, sadece aklınıza gelenleri yazın. Bunlar işinizle, kariyerinizle, paranızla, ilişkilerinizle ya da seyahat hayallerinizle ilgili olabilir. Ne olursa olsun, sadece o 25 şeyi listeye ekleyin. Burası beyninizin fırtınalar koptuğu yer, kendinizi sınırlamayın.
Hayatının En Büyük 10 Hedefini Seçmek
Listeniz hazır mı? Güzel. Şimdi o 25 maddelik dev listeden sadece 5 tanesini seçin. Eğer önümüzdeki 5 yıl içinde sadece bu 5 şeyi yapabilseydiniz, hangilerini seçerdiniz? Bunlar sizin için en öncelikli olanlar.
İlk 5’i seçtikten sonra, şimdi de bir sonraki en önemli 5 hedefi daha seçin. Böylece toplamda 10 adet, önümüzdeki 5 yıl içindeki en büyük hedeflerinizi belirlemiş olacaksınız. Bu hedeflerden bazıları büyük paralar gerektirebilirken, bazıları belki de hiç para gerektirmeyecek. Önemli değil! Önemli olan, ne istediğinizi bilmek. Mesela, Florida Keys’e seyahat etmek, formda kalmak, ev almak veya yeni bir köpek sahiplenmek gibi çeşitlilik gösterebilir bu hedefler.
Her Bir Hedef İçin Detaylı Bir Yol Haritası Çizmek
Şimdi geldik işin en can alıcı kısmına. Ayrı bir kağıt alın ve o 10 hedefinizden sadece birini seçin. Bu hedefi gerçekleştirmek için ne kadar zamana ve ne kadar paraya ihtiyacınız var? Hadi, Florida Keys örneği üzerinden gidelim:
* Bu seyahat için yaklaşık 2000 mil yol kat edilecek. Yakıt masrafı (gallon başına 3.50 dolar tahminiyle) 700 dolar civarı.
* Yiyecek-içecek için 300 dolar.
* Ekstra harcamalar, hediyelikler için 200 dolar.
* “Kesin unutacağımız şeyler” için 200 dolar (evet, hep olur!).
* Kamp alanları için gecelik 100-140 dolar arası, toplamda 1400 dolar.
* Dışarıda yemek için 600 dolar.
* Küçük hediyeler için 200 dolar.
Toplamda 3600 dolar! Bu seyahati sonbaharda, yani 10 ay içinde yapmak isteniyorsa, ayda 360 dolar tasarruf yöntemleri uygulamak gerekiyor.
İşte tam da bu şekilde, belirlediğiniz 10 hedefin her biri için benzer bir detaylandırma yapmanız gerekiyor. Bu adım, para yönetimi sürecinin en somut ve motive edici parçası.
Hedefler, Bütçenizin Yakıtı Olur!
Birçok kişi bütçeye neden sadık kalamaz biliyor musunuz? Çünkü belirledikleri somut bir hedef yoktur. Ama büyük hedefleriniz olduğunda, her ay bütçenize sadık kalmanın, o hayali karavanı almak, o muhteşem tatili yapmak veya hayalinizdeki evi almak için bir araç olduğunu bilirsiniz. Hedefler, size bütçe yapmayı bir angarya olmaktan çıkarıp, bir amaca giden yolda bir adıma dönüştürür.
Bu süreçten geçerken belki bazı hedeflerinizi yakın zamanda gerçekleştiremeyeceğinizi fark edebilirsiniz. Bu da normal! Bu durumda üç seçeneğiniz var: Ya o hedefi erteleyeceksiniz, ya başka harcamalardan kısarak o hedefe ulaşmaya çalışacaksınız ya da daha fazla para kazanmanın yollarını arayacaksınız. Seçim sizin.
Hayatınızın nasıl görünmesini istersiniz? Hangi hedeflere ulaşmak istersiniz? Ne yapmak istersiniz? Tüm bu soruların cevabı, sizin elinizde.
Sıkça Sorulan Sorular
Neden bütçe yapmadan önce finansal hedefler belirlemeliyim?
Finansal hedefler, bütçenize sadık kalmanız için size somut bir motivasyon ve yön sağlar. Hedefleriniz olmadan, bütçeleme bir kısıtlama gibi hissedilir ve genellikle sürdürülemez olur. Net hedefler, paranızı ne için biriktirdiğinizi gösterir ve süreci anlamlı kılar.
5 yıllık hedef listesi oluştururken nelere dikkat etmeliyim?
Listenizi oluştururken kendinizi sınırlamayın ve aklınıza gelen her şeyi yazın. Bunlar iş, kariyer, para, ilişkiler veya seyahat gibi farklı alanlardan olabilir. Önemli olan, herhangi bir sıralama yapmadan, tamamen içten gelen isteklerinizi listelemektir. Bu, gerçek arzularınızı ortaya çıkarmanıza yardımcı olur.
Bir hedef için bütçe tahmini yaparken hangi kalemleri düşünmeliyim?
Bir hedefin maliyetini tahmin ederken sadece ana masraf kalemlerini değil, aynı zamanda ulaşım, konaklama, yiyecek-içecek, aktiviteler, hediyelik eşyalar ve hatta “unutulan eşyalar” gibi beklenmedik harcamalar için de bir bütçe ayırmalısınız. Detaylı ve gerçekçi bir tahmin, hedefinize ulaşırken sürprizlerle karşılaşmanızı önler.
