Hepimiz biliyoruz, değil mi? Hayatımızın bir noktasında, o kasvetli tünele gireriz. Enerjimizin sıfıra yaklaştığı, hedeflerimizin zihnimizin en ücra köşelerine saklandığı, hatta imkansız göründüğü dönemler… Bu, adeta bir motivasyon çölünde kalmak gibi. Kendimizi eskisi kadar enerjik hissetmiyoruz, o bildiğimiz coşku kaybolup gidiyor. Ve ne yazık ki, bu inişler hayatımızın kaçınılmaz bir parçası. Sürekli %100 enerjili ve coşkulu olmak pek de insani değil açıkçası.
Ancak sorun şu ki, çoğumuz bu “düşük” dönemlerde gereğinden çok daha uzun süre takılı kalıyoruz. O dip çukurundan çıkmak gerçekten zor gelebiliyor. Hatta bazen inzivaya çekilmek, sadece kendi halimizde takılmak o kadar kolay bir kaçış yolu ki. Günler, haftalar, aylar akıp giderken, yaşamdan aldığımız ilhamın yavaş yavaş nasıl azaldığını fark edemeyebiliyoruz. Belki de tam da şu an böyle bir dönemdesinizdir ve nasıl çıkacağınızı bilemiyorsunuzdur.
Peki, bu durumdan kurtulmak için ne yaparız? Çoğumuzun ilk refleksi, bir “aha!” anı, bir alıntı, bir video veya tam anlamıyla bakış açımızı değiştirecek sihirli bir cümle beklemek. Sanki bir anda tüm dertlerimiz uçup gidecek ve hayal ettiğimiz o kusursuz yaşama ışınlanacağız. Ama gelin görün ki, bu, belki de kendimizi geliştirmeye çalışırken yaptığımız en büyük hata. Ve işin en verimsiz yolu.
İlham Beklemek En Büyük Yanılgı mı?
Davranışlarımızı ve yaşam tarzımızı değiştirmek istiyorsak, önce düşüncelerimizi değiştirmeliyiz fikri kulağa hoş geliyor, değil mi? Ama dürüst olalım, zihninizi tamamen değiştiren ve sizi yepyeni bir hayata fırlatan kaç tane “müthiş fikir” ile karşılaştınız ömrünüzde? Bu tür bilgelik kırıntıları o kadar nadir ki, belki de hayatınız boyunca bir elin parmağını geçmez.
Sosyal medyada okuduğunuz, o an için “vay be” dedirten kaç alıntı, sizi gerçekten derin bir çöküşten kurtardı? İşinizi baştan sona değiştirdi mi? Ya da o cesur adımı atmanızı sağladı mı? Belli bir süre sonra, o kadar çok kişisel gelişim kitabı okuyoruz, o kadar çok video izliyoruz ki, hepsi birbirine karışıyor. Kelimeler sadece kelimeler oluyor, etkileri sınırlı.
Düşüncelerimizi Değil, Yaşam Tarzımızı Değiştirmek
Geçtiğimiz günlerde okuduğum bir alıntı, tüm bu düşüncemi altüst etti. Adeta “anti-alıntı” gibiydi: “Kendimizi yeni düşünme biçimlerine düşünerek değil, yeni yaşam biçimlerine yaşayarak ulaştırırız.” Bu, Richard Rohr’a ait bir söz. İşte bu beni gerçekten sarstı. Çünkü hayatımda ne zaman kökten bir değişiklik yaşadıysam, hep önce kendimi farklı bir şekilde yaşamaya zorladığım için oldu. Ve ancak o şekilde yaşayarak, düşüncelerim de değişti.
Yani, eylem düşüncelerin önüne geçiyor. İşte anahtar bu!
Eyleme Geçmenin Sihirli Dokunuşu
Bazen, sadece bir alışkanlığı kırmak, farklı bir şey yapmak gerekiyor. Diyelim ki, kendinizi bilgisayar ekranına bağımlı hale gelmiş hissediyorsunuz ve o kadar hareketsizsiniz ki adeta duvarlar üzerinize geliyor. Günlerce, haftalarca aynı rutinde kalmak… İşte o an, bazen insanlara “Gidip bir göle atlamam lazım!” dedirten bir kırılma noktasına ulaşılır.
Ve tam da bunu yapmak, yani havluyu kapıp en yakın su kütlesine gitmek ve buz gibi suya atlamak… Nisan ayının başı ve su dondurucu soğuk olsa bile, o ana kadar yapmadığınız bir şeyi yapmak, o kalıbı kırmak, bambaşka bir enerji ve iyimserlik patlaması yaratabiliyor. Belki sadece soğuk suyun etkisi, bir endorfin dalgası… Kim bilir? Ama önemli olan şu: Farklı bir şey yaparak, farklı şeyler düşünmeye başlıyorsunuz. İşte bu kişisel gelişim yolculuğunun kritik adımlarından biri.
Durup bir alıntı, bir video ya da bir “mucize” beklemeyin. İronik, değil mi? Belki de bu yazı tam da o “eyleme geçme” videosu oluyor sizin için. Felsefi olarak nasıl çalıştığını bilemeyiz, ama şurası kesin: Eylem, ilhamın kendisinden çok daha güvenilir bir ilham kaynağıdır.
Groundhog Day Sendromu: Kısır Döngüden Nasıl Çıkarız?
“Bugün Asla Bitmez” (Groundhog Day) filmini izlediyseniz, ne demek istediğimi çok iyi anlayacaksınız. Bil Murray‘in canlandırdığı karakter, aynı günü defalarca yaşamak zorunda kalıyor. Ne yaparsa yapsın, o kısır döngüden çıkamıyor. Başlangıçta bencil, karamsar, hayattan zerre keyif almayan bir karakter. Mutlu insanları cahil ve saf buluyor. Yüzeyde bilim kurgu gibi görünse de, bu film aslında onun kendi karamsar düşünce yapısıyla hayatına davet ettiği tekdüzeliğin ve korkunun bir metaforu.
Peki, bu “Groundhog Day” sendromundan nasıl kurtuluyor? Sadece kendisi dışına çıkarak, farklı yaşayarak ve başkalarına yardım ederek. Başkalarına yardım etmeye başladığında, dünyası da kalbi de açılıyor. Yaşam tarzını değiştirince, hayata bakış açısı da değişiyor. Ve ancak o zaman, aynı günü tekrar tekrar yaşamaktan kurtuluyor.
Eğer siz de hayatınızda bir “Groundhog Day” yaşıyormuş gibi hissediyorsanız, bir duygu seline, büyük bir aydınlanmaya ihtiyacınız yok. Alışık olmadığınız şeyleri yapmaya başlayın. Küçük bir adım olabilir, yeni bir beceri öğrenmek (neden olmasın?), bambaşka bir rotadan işe gitmek… Farklı yaşayarak, farklı düşünmeye başlayacaksınız. Unutmayın, eyleme geçmek her zaman ilk adımdır.
Sıkça Sorulan Sorular
İnsanlar neden ilham beklemeye eğilimlidir?
Çoğu insan, davranışlarını ve yaşam tarzını değiştirmek için önce düşüncelerini değiştirmesi gerektiğine inanır. Bu yüzden, bakış açısını değiştirecek bir alıntı, video veya “aha!” anı bekler. Ancak bu yaklaşım, genellikle en verimsiz ve en yavaş yoldur.
“Kendimizi yeni düşünme biçimlerine yaşayarak ulaştırırız” ne anlama geliyor?
Bu ifade, düşüncelerinizi değiştirmek için pasif bir şekilde beklemek yerine, aktif olarak farklı bir şekilde yaşamanız gerektiğini vurgular. Yani, yeni deneyimler edinmek, alışılmadık eylemlerde bulunmak, yeni bir yaşam tarzı benimsemek, zamanla düşünce yapınızın ve bakış açınızın da değişmesini sağlar. Eylem, düşüncelerin ve ilhamın öncüsüdür.
Motivasyonum yokken eyleme geçmeye nasıl başlarım?
Büyük bir aydınlanma veya motivasyon patlaması beklemeden, rutin dışına çıkarak ve alışık olmadığınız küçük şeyler yaparak başlayabilirsiniz. Örneğin, normalde yapmayacağınız bir fiziksel aktivite, yeni bir hobiyi denemek, yeni bir beceri öğrenmek (transkriptteki örnekte olduğu gibi yeni bir fotoğrafçılık türüne başlamak veya farklı bir yemek yapmayı öğrenmek), hatta sadece farklı bir yoldan yürümek bile kalıbı kırmanıza yardımcı olabilir. Önemli olan, ilk adımı atmak ve o enerjinin peşinden gelmesini izlemektir.
